مراد از «عَزم» در اینجا، یا عزم و اراده‌ی قطعی خداوند بر انجام این امور است و یا لزوم عزم و تصمیم جدّی انسان بر انجام آنها.
صبر، گاهی در برابر مصیبت است، «و بشّرالصّابرین . الّذین اذا أصابتهم مصیبه»( بقره، ۱۵۶ – ۱۵۵) گاهی در برابر انجام وظیفه، «وامر بالمعروف و انه عن المنکر واصبر علی ما أصابک) و گاهی در برابر گناه، چنانکه یوسف در زندان گفت: «ربّ السّجن أحبّ الی…» پروردگار! زندان نزد من بهتر از ارتکاب گناهی است که مرا به آن می‌خوانند، تا آنجا که فرمود: «انّه مَن یتّق و یصبر فانّ اللّه لا یضیع اجر المحسنین»( یوسف، ۹۰)
* یکی از وظایف والدین نسبت به فرزندان، سفارش به نماز است. «یا بُنی أَقِم الصّلاه»
* پاکسازی درونی را با دوری از شرک و بازسازی روحی را با نماز آغاز کنیم. «لاتشرک… اقم الصلاه»
* وجوب امر به معروف و نماز، مخصوص دین اسلام نیست. (قبل از اسلام نیز، لقمان سفارش به نماز کرده است) «یا بُنی أقم الصّلاه وامر بالمعروف»

* فرزندان خود را از طریق سفارش به نماز، مؤمن و خدایی، و از طریق سفارش به امر به معروف و نهی از منکر، افرادی مسئول و اجتماعی تربیت کنیم. «یا بُنی أقم الصّلاه وامر بالمعروف»
* آگاهی فرزندان خود را به قدری بالا ببریم که معروف‌ها و منکرها را بشناسند تا بتوانند امر و نهی کنند. «یا بُنی – وَ امُر – وَ انْهَ»
* بعد از توجّه به مبدأ و معاد، مهم‌ترین عمل، نماز است. «أقم الصّلاه»
* کسی که می‌خواهد در جامعه امر و نهی کند و قهراً با هوس‌های مردم درگیر شود، باید به وسیله‌ی نماز خودسازی و خود را از ایمان سیراب کند. «أقم الصّلاه وامر بالمعروف»
* امر به معروف، همیشه قبل از نهی از منکر است. «وامر بالمعروف وانه عن المنکر» رشد معروف‌ها در جامعه، مانع بروز بسیاری از منکرات می‌گردد.
* در مسیر حقّ بودن کافی نیست، لازم است دیگران را نیز به مسیر حقّ دعوت کنیم. «وامر بالمعروف» چنانکه در سوره عصر می‌خوانیم: «الّذین آمنوا و عملوا الصّالحات و تواصوا بالحقّ»
* در تبلیغ دین و اجرای فریضه‌ی امر به معروف و نهی از منکر، باید صبر و سعه‌ی صدر داشته باشیم. «واصبر علی ما أصابک» نهی از منکر، با تلخی‌ها و نیش‌زدن‌های گناهکاران همراه است، مبادا عقب‌نشینی کنیم.
* پدر حکیم، رسیدن سختی به فرزندش را می‌پذیرد و فرمان صبر می‌دهد، ولی ضربه به مکتبش را که سکوت در برابر فساد باشد، هرگز. «و انه عن المنکر و اصبر علی ما أصابک»
* امر به معروف و نهی از منکر از مسایل مهم است و صبر در برابر آنچه در این راه به انسان می‌رسد ارزش دارد. «انّ ذلک من عزم الامور»

انتهای پیام/ن