شرح دعای روز هشتم ماه مبارک رمضان

یتیم نوازی در اسلام

(۱)یتیم نوازی و ترحم بر یتیمان یکی از دستورات بزرگ اسلام می باشد که بر مسلمانان واجب است که در این امر مهم بسیار کوشا باشند چرا که یتیم به کسی گویند که در ظاهر سرپناه و سرپرستی برای خود نداشته باشند (یعنی هیچ کس نباشد که او را سرپرسی کند مثل پدر و مادر) به طوری که فقط خداوند حامی و سرپناه او باشد که خداوند حقوق چنین افرادی را بسیار محترم داشته و بر ترحم به آنان تاکید می نماید. چنانچه حضرت امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید : ” الله، الله بالایتام، فلا تغبوا افواههم و لا یضیعوا بحضرتکم”(۱) “خدارا ! خدا را! درباره یتیمان، نکند که آنان گاهی سیر و گاه گرسنه بمانند و حقوقشان ضایع گردد !”

(۲) واطعام الطعام “و به گرسنگان اطعام کنم.”

سفره میهمانی بگسترانیم

در ماه مبارک رمضان یکی از چیزهایی که بسیار اهمیت دارد اطعام نمودن و سفره میهمانی پهن کردن برای فقیران و مستمندان در راه رضای خداوند است که از ثواب و منزلت بسیار بالایی برخوردار است، چنانچه حضرت علی علیه السلام می فرماید: “اجود یده! و هو غن ذات الله بخیل! فمن آتاه الله مالا فلیصل به القرابه، والیحسن منه الضیافه”(۵) یعنی “دست سخاوتمندی ندارد آن کس که از بخشش در راه خدا بخل می ورزد! آن کسی که خدا او را مالی بخشید، پس باید به خویشاوندان خود بخشش نماید و سفره میهمانی خوب بگستراند” و ما نیز از خداوند می خواهیم که در این روز ما را یاری فرماید تا در راه رضای او به فقیران و مستمندان اطعام کنیم…

(۳) و افشاء السلام و صحبه الکرام بطولک یا ملجا الاملین “و افشاء و انتشار سلام در مسلمانان و مصاحبت با نیکان نصیب فرما به حق انعام و بزرگواریت ای پناه آرزومندان.”

منظور از افشاء السلام چیست؟

در اینجا منظور از افشاء سلام می تواند انتشار دوستی و محبت بین مسلمانان باشد، زیرا هنگامی که دو مسلمان به یکدیگر برسند و به هم سلام کنند، آنگاه است که نوعی امنیت و خوشبینی بین طرفین پیش می آید، چرا که سلام یکی از نامهای خداوند است و هرجا که نام خداوند در میان باشد آنگاه است که همه با آرامش با یکدیگر روبرو می گردند، به طوری که حضرت علی علیه السلام هنگامی که ماموران جمع آوری مالیات را به سوی مردم فرستادند تا آنچه را حق خداست از آنان بستانند، در قسمتی در خصوص روش برخورد با مردم چنین فرمودند: “با آرامش و وقار حرکت کن، تا در میانشان قرار گیری، به آنها سلام کن و در سلام و تعارف و مهربانی کوتاهی نکن”(۶) که این هم نشان دهنده آن است که سلام نمودن بین طرفین نوعی آرامش و امنیت است که به وسیله آن بین طرفین ایجاد می گردد.

منظور از صحبه الکرام چه می باشد؟

منظور از صحبه الکرام، هم کلام و همنشین شدن با اهل کرم و بخشش است که انسان را به مقامات و درجات عالی می رساند که ما نیز از خداوند به حق بزرگواریش می خواهیم که ما را با کریمان همنشین و از لئیمان دور سازد. ان شاءالله که تابع باشیم.